Schrijfsels over wat me aan het denken zet

Het spijt me, maar ik moet even flauw doen.  Één of andere lummel is zo grappig geweest de examens voor Frans op internet te zetten, met een prachtige begeleidende brief. Ik zeg prachtig, want de brief onderstreept echt de noodzaak van beter onderwijs, waar de briefschrijver in de laatste zin naar zegt te streven. Ik heb de brief voor jullie geanalyseerd om duidelijk te maken dat deze grapjas gelijk heeft.

De brief begint met “het spijt me”, net als de mijne, want als je dat doet mag je daarna alles doen en zeggen wat je wilt. “Sommige van jullie denken op dit moment..”  Sommige moet natuurlijk sommigen zijn. “Nu gaat dat examen op een ander tijdstip en datum..” Het examen gaat naar een andere datum of het vindt plaats op een andere datum, en je noemt natuurlijk eerst de grootste afwijking en daarna de kleinste, dus datum en tijd, niet andersom. De vakantie plan je bovendien waarschijnlijk niet weer opnieuw, maar gewoon opnieuw, want anders zou je hem dus voor de tweede keer verplaatsen. Voor etc. zet je uiteraard een komma, want het is nog steeds een opsomming. Bovendien volgt er na een afkorting altijd een punt en daarna dan nog een punt voor het afsluiten van de zin. Of je schrijft etcetera gewoon even volledig uit.

In een tijdsperiode waar vele onwaarheden aan het licht komen, is dit slechts één van velen.”  De tijdsperiode is een tijd, niet een plaats, dus waar moet waarin zijn. Er komen vele onwaarheden aan het licht en dit is er dan één van velen. Zullen we die laatste N dan ook maar weglaten? Trouwens, ik ben wel erg nieuwsgierig naar de overige onwaarheden, maar als het aan het licht brengen ervan even vervelende gevolgen heeft als deze openbaring, mag die nieuwsgierigheid genegeerd worden.

Het gebeurt vaker dan jullie denken, namelijk dat er examens uitlekken.” Op z’n minst een wat gekke zinsconstructie, maar taalkundig gezien is het misschien niet echt fout. Zelf zou ik toch de voorkeur geven aan: Er lekken vaker examens uit dan jullie denken. De volgende zin is grappiger. “Het Cito mag dan wel een protocol hebben betreffende het doorgeven van het examen aan de docenten, echter hanteren leerlingen dit protol niet altijd.” Vooruit, laten we het de schrijver vergeven dat hij/zij protol schrijft in plaats van protocol, maar de zin in z’n geheel slaat natuurlijk nergens op. Leerlingen hoeven de examens niet door te geven aan docenten, dus hebben ze daar ook geen protocol voor nodig.

“Want nu komt het…”  Het woordje want is een verbindingswoord en vinden we net als en nooit aan het begin van een zin. In deze zin slaat het woord helemaal nergens op, want er is geen enkele verbinding met het voorgaande. Dat leerlingen het protocol van Cito omtrent het doorgeven van examens aan docenten niet hanteren, kan onmogelijk tot gevolg hebben dat we hieronder het examen Frans vinden. Daarnaast kon de schrijver al met enige zekerheid weten dat dit examen niet afgenomen zou worden op woensdag 29 mei 2013 en toch zegt hij dat dit zal gebeuren. Ik dacht juist dat de hele actie er om ging om dit examen niet door te kunnen laten gaan op 29 mei. Er kon hooguit een vervangend examen plaatsvinden.

“Van diverse (enkele tientallen) bronnen…” De informatie komt doorgaans uit een bron, niet van een bron. Ik vraag me ook af hoe divers die bronnen zijn. Als het enkel scholieren zijn, staat dat diverse nog wel even ter discussie. “Meer dan tientallen” is ook een wat rare toevoeging. Hoeveel zijn het er dan? Tientallen, dat kunnen er twintig, dertig, veertig, vijftig, etc. zijn. Is meer dan tientallen dan eenentwintig of eenenvijftig? “Meer dan zes” is ook al zo onduidelijk. Waarom schrijf je dan niet gewoon minstens zeven? Opnieuw komen we het woord diverse tegen. Ditmaal zijn het diverse scholen. Zat er soms een Montessorischool of een Daltonschool tussen? Best vreemd overigens dat de schrijver dan weer niet weet wie degenen zijn die deze examens gestolen hebben en op welke school dit gebeurd is. Je zou toch zeggen dat dit wel bekend moet zijn bij de schrijver, wil hij met enige zekerheid durven zeggen dat er zoveel examens gestolen zijn. Van die meer dan tientallen diverse personen zal er toch zeker wel één geweest zijn die meer gezegd heeft dan enkel het feit dat het gebeurd is? Bovendien kan deze persoon niet weten dat er meer dan zes verschillende examens zijn gestolen zijn als hij niet meer weet dan hij geschreven heeft. Wees dan in elk geval eerlijk en zeg dat je niet meer informatie kunt of wilt geven, in plaats van te zeggen dat je niets meer weet. Daarnaast durf ik met enige zekerheid te zeggen dat de schrijver wel weet van welke school hij zelf het examen gestolen heeft.

“Het is erg aannemelijk dat, mits ze niet via de digitale snelweg zijn geroofd, er leerlingen bij de examens konden binnenin een school.” Op het moment dat de examens via de digitale snelweg zijn geroofd, is het dus niet meer aannemelijk dat er leerlingen bij de examens konden binnenin een school. Technisch bekeken slaat ze trouwens terug op de leerlingen, maar laten we dat meer even over het hoofd zien. “Immers liggen de examens daar voor meer dan drie weken.” De zin is een bijzin en zou eigenlijk bij de vorige moeten aansluiten. Het woordje voor kan weggelaten worden.

De volgende alinea krijgt voor mij een punt voor creativiteit. Serieus, hoe verzin je het! “Ik doe dit omdat het oneerlijk is tegenover de leerlingen die voor hun examen ploeteren, huilen, zweten, meer huilen en wensen op een wonder.” Na zweten was kennelijk de inspiratie al op, maar verder is de zin op zichzelf niet verkeerd. Het gaat zelfs ook nog ergens over, in tegenstelling tot de rest van de alinea. “Die met hun eigen kennis en vastberadenheid het examen trotseren en als winnaar bovenop komen.” Dit is opnieuw een bijzin die als losse zin wordt neergezet. Tot trotseren lijkt er nog niet zoveel fout te gaan, maar als winnaar bovenop komen maakt het geheel wat onduidelijk. Waar komen ze dan bovenop en in wat voor opzicht winnen ze? Winnen ze van het examen? Als dat zo is, is het dus een strijd tussen het examen en de examenkandidaat. Het zou in elk geval dat huilen, zweten en meer huilen verklaren. Als je examen ook nog tegen je gaat vechten wordt het natuurlijk wel een erg zware strijd, vooral als je bedenkt dat het examen dan alle antwoorden al weet. Toch snap ik hier het probleem weer niet, want al die leerlingen waar de schrijver het over heeft, komen als winnaar bovenop. Waar ze dan ook van mogen winnen, uiteindelijk zijn zij dus de winnaars. Wat is dan het probleem? “Het is voor diegene, die zweren te zeggen dat zij elkaar groeten, omdat zij weten dat zij gaan sterven onder het lijdensweg wat men het centraal examen noemt.” Frons maar even diep met je wenkbrauwen. Laten we beginnen met de taaltechnische kant van deze zin. Ten eerste is het voor diegenen, want het ging over leerlingen die voor hun examen ploeterden etc. en die uiteindelijk als winnaar bovenop kwamen. Het is de lijdensweg en het verwijzende woord dat daarbij past is die, niet wat. Diegenen zweren te zeggen dat zij elkaar groeten. Persoonlijk vind ik groeten op zichzelf al wat onzinnig, maar als je zweert te zeggen dat je elkaar gaat groeten, gaat er volgens mij echt iets mis. Steek twee vingers in de lucht en zeg: “Ik zweer dat ik je zal groeten.” Waarom zeg je dan niet gewoon “hoi”, dan ben je sneller klaar en heb je de groet zelfs al overgebracht. De reden om te zweren dat je elkaar gaat groeten is omdat je weet dat je gaat sterven onder de lijdensweg die men het centraal examen noemt. Je komt er dus als winnaar bovenop, maar je weet tegelijk dat je zult sterven. Ik vind dat wel een lage inschatting van de examenkandidaten. Ze hoeven alleen maar even te achterhalen of er meer tieners doodgaan in de maand mei dan in andere maanden en ze weten dat de kans dat ze door het centraal examen zullen sterven nihil is. Ik mis hier ook een beetje de vastberadenheid waar in de vorige zin nog wel sprake van leek te zijn.  “En dan zijn er niet een “paar” lummels die de examens gewoonweg jatten, het zijn er teveel.”  Onze schrijver heeft in elk geval zelfkennis. Deze zin is net als vele anderen een bijzin. Het woordje paar hoeft niet tussen aanhalingstekens, want aanhalingstekens geven aan dat je dat woord niet te serieus moet nemen en ruim mag interpreteren. Als je echter vervolgens expliciet gaat zeggen hoe je dat woord moet opvatten, hoef je de aanhalingstekens niet meer te gebruiken. De volgende zin is ook een bijzin en eindigt met een vraagteken, terwijl het niet een vraag is.

De schrijver vindt het grappig dat er scholen zijn die weten dat er gefraudeerd wordt, maar die hier niets aan doen. Vervolgens lijkt hij hier toch boos om te zijn en vindt hij dat de school een plek moet zijn om je zelf te ontwikkelen, “Een plek waarin jou interesses geprikkeld worden.” De interesses zijn helemaal van jou, dus mag er nog een w aan toegevoegd worden, jouw interesses. Tegenwoordig is de druk erg hoog en hangt er veel af van dat “officiële” papiertje. Eigenlijk is dat niet iets van de laatste jaren, dus tegenwoordig mag je best wat ruim opvatten. “De druk is zodanig hoog dat leerlingen wanhopig worden en proberen te een oneerlijke voorsprong te krijgen.” Een prachtige zin, als het woordje te wordt weggelaten. De laatste zin van de alinea: “Want als je nu zakt, ben je “waarschijnlijk” je studiefinanciering kwijt en je OV-chipkaart.” Het zou handiger zijn geweest als de schrijver had gezegd: Want als je nu zakt, ben je “waarschijnlijk” je studiefinanciering en je OV-chipkaart kwijt.Inhoudelijk klopt het ook niet. Iets wat je nog niet hebt, kun je ook niet kwijtraken, dus je raakt je studiefinanciering zeker niet kwijt. Lijkt me ook vrij lastig trouwens, want dat bedrag wordt gewoon op je rekening gestort. Hoe wil je dat nu kwijtraken? De OV-chipkaart zou je wel kwijt kunnen raken. Misschien dat de hoge druk zorgt voor veel stress waardoor je niet meer weet waar je deze opgeborgen hebt. In elk geval heeft het niets te maken met het officiële papiertje, want de meeste Nederlands hebben inmiddels een OV-chipkaart, die is niet enkel bedoeld voor studenten.

“Dit is een momentopname,” schrijft de auteur van deze brief. Ik begrijp dat niet. Dat een examen een momentopname is, daar kan ik me iets bij voorstellen. Je schrijft dan dingen op en je presteert op dat moment. Ik heb het idee dat de schrijver zijn daad wil goedpraten. “Leer ook de kijken naar de kleine dingetjes in het leven. Geniet van het kind zijn en je komende studie, want een uitgelekte examen zal je in de komende 10 jaar niet meer meemaken!”  Laten we het laatste deel van de zin maar veranderen in: “..want een uitgelekt examen zul je in de komende tien jaar niet meer meemaken!” Het is allemaal niet zo belangrijk en eigenlijk is het best grappig, toch? Dat wil de schrijver eigenlijk zeggen. Daarnaast heeft hij een vooruitziende blik. Hij weet dat dit de komende tien jaar niet meer zal gebeuren. Ik moet jullie teleurstellen. Eerder zegt de schrijver dat het examen Frans plaats zal vinden op woensdag 29 mei 2013. Dit was onwaar, dus de vooruitziende blik van de schrijver is helaas niet erg betrouwbaar.

Ten slotte geeft de schrijver aan dat hij met deze drastische zet het onderwijs wil verbeteren. Nu ik zijn hele brief heb doorgenomen vraag ik me toch af wat deze laatste zin betekent. Er zijn twee mogelijkheden. De eerste mogelijkheid is die waar iedereen eigenlijk vanuit gaat. Hij heeft het examen geopenbaard om te laten zien dat iedereen er makkelijk bij kan komen en dat hier dus iets verbeterd moet worden. Als dit echt de reden is van de actie, dan gaat het echter niet om het verbeteren van het onderwijs. Het onderwijs ontvang je voorafgaand aan het examen. Ik mag tenminste hopen dat dit niet meer tijdens het examen gebeurt. Het enige wat er nu mogelijk verbeterd wordt is het protocol voor het verspreiden en geheimhouden van de examens. Dat is geen onderwijs, dus daar kan het niet om gaan. Ik denk dat de schrijver iets heel anders bedoelt. Het publiceren van het franse examen is alleen maar een manier om aandacht te trekken. Vervolgens schrijft hij een brief die heel Nederland leest en die zo belabberd geschreven is, dat het voor iedereen duidelijk is dat er iets mankeert aan het onderwijs in de Nederlandse taal. Ik denk dat de schrijver dat bedoelt met zijn “drastische zet om het onderwijs te verbeteren”.

Advertenties

Reageer op dit bericht

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: