Schrijfsels over wat me aan het denken zet

De pedagogische klap

Je zou denken dat de lijfstraf op school allang verleden tijd is en hooguit in een aantal ontwikkelingslanden nog toegepast wordt, en het zal je dan misschien net als mij verbazen dat in negentien van de Verenigde Staten dit nog een toegestane manier is om kinderen in het gareel te houden.

Toen ik dit laatst hoorde, schoot me een krantenartikel te binnen dat ik alweer een hele tijd geleden gelezen had. Het ging over een Nederlandse school waar de juf samen met de kinderen straffen had bedacht. De straffen waren van een totaal andere orde dan de echte lijfstraffen, maar toch kreeg de school kritiek van nogal wat ouders. Hun kinderen moesten bijvoorbeeld een aantal keren de trap op en neer lopen als ze iets verkeerds hadden gedaan. Of ze moesten zich een aantal keer opdrukken. De ouders vonden dit een nogal ouderwetse en barbaarse praktijk, maar volgens de juf was dit onzin, omdat de kinderen zelf met de ideeën waren gekomen en er totaal geen problemen mee hadden.

Het deed me denken aan de juf die ik had in groep 4. Ze was anders dan de andere juffen en meesters en dat was vooral in haar straffen zichtbaar. Hadden we onze ogen opengedaan tijdens het bidden (ik zat op een nogal christelijke school), dan moesten we in de pauze op een bankje zitten, onze handen gevouwen, ogen gesloten. De juf keek of we de ogen wel echt gesloten hadden en zei dat we dit voortaan ook moesten doen tijdens het bidden. Daarna mochten we gaan spelen. Een andere bekende straf was het rennen van een rondje om het plein. Soms moest dit al huppelend, soms moest er ondertussen in de handen geklapt worden. De opvliegende Nynke kreeg deze straf regelmatig.

Er werd altijd wat lacherig gedaan over de straffen van de juf. De andere meesters en juffen lieten aan ons natuurlijk niet blijken wat ze vonden van de straffen, maar waarschijnlijk vonden ook zij het nogal eigenaardig. De vraag is ook of de straffen wel werkten. Iedereen was namelijk altijd jaloers op Nynke, omdat zij de meeste rondjes mocht rennen en Nynke leek het zelf ook niet erg vervelend te vinden. Het zorgde er dus niet voor dat het gedrag van Nynke en anderen structureel verbeterde om de straf te voorkomen.

Toch zit er wel iets in de pedagogiek van deze juf en van de juf van het krantenartikel. Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat lichaamsbeweging tijdens het leren erg belangrijk is. Dat de opvliegende Nynke zo vaak het rondje moest lopen, had er misschien wel mee te maken dat ze daarin haar energie even kwijt kon, om vervolgens weer rustig aan het werk te gaan. Op die manier zou het traplopen, het opdrukken en rondjes om het plein rennen in het onderwijs best ingezet kunnen worden. Niet als straf, maar als afkoeling, om vervolgens weer rustig aan het werk te kunnen gaan.

De echte lijfstraf, zoals vele landen en Amerikaanse staten die nog kennen, moet uiteraard snel afgeschaft worden. Maar om in plaats daarvan het ‘al klappend rondjes om het plein rennen’ invoeren is helemaal niet zo’n slecht idee. Het is niet alleen goed voor de lichaamsbeweging, maar het heeft ook nog eens een positief effect op het leren. Ik zeg doen.

O ja. De juf werd een paar jaar later ontslagen.

Advertenties

Commentaren op: "De pedagogische klap" (2)

  1. Interessant eigenlijk. Ik heb zelf wel eens, wanneer ik mijn rust niet kon vinden tijdens de les, gevraagd of ik misschien even een rondje door de school mocht lopen. Bij mij op school mocht dat dan wel, en ik heb dat als zeer prettig ervaren. Ik hou het zeker in mijn achterhoofd als toekomstig docente Nederlands!

    • Grappig, ik denk dat als je dat op onze school had gevraagd, het dan als onzin afgedaan zou worden, terwijl het juist heel goed is als je zoiets zelf aangeeft en het ook nog eens goed kan helpen!

Reageer op dit bericht

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: